Home » Soorten » Insecten » Cicaden » Rododendroncicade

Rododendroncicade

Graphocephala fennahi

Beschrijving

De rododendroncicade is een kleurrijk en opvallend klein cicade-achtig insect dat oorspronkelijk uit Noord-Amerika komt. Sinds de jaren zeventig is de soort ook in Europa verspreid geraakt, waar hij vooral te vinden is op rododendrons, zijn favoriete waardplanten. Het diertje valt meteen op door zijn felgroene vleugels met roodbruine strepen en het geelgroene lichaam: een tropisch ogend insect in onze tuinen.

Ondanks zijn exotische uitstraling blijft de rododendroncicade klein: slechts zo’n 8 tot 10 millimeter lang. Hij leeft van plantensappen, die hij met zijn stekende zuigsnuit uit de bladeren haalt. Daarbij veroorzaakt hij meestal weinig directe schade, maar zijn aanwezigheid is niet altijd onschuldig: de cicade kan de schimmel Pycnanthimum ferrugineum (de veroorzaker van rododendronknopziekte) overbrengen, waardoor knoppen zwart kunnen worden en niet meer openbloeien.

De volwassen insecten zijn van de late zomer tot in de herfst actief. De vrouwtjes leggen hun eitjes in de bladnerven, waaruit in het voorjaar de nieuwe generatie nimfen verschijnt.

Met zijn opvallende kleuren en exotische herkomst is de rododendroncicade een van de bekendste nieuwkomers in onze tuinen.

Habitat

De rododendroncicade is sterk gebonden aan tuinen, parken en plantsoenen waar rododendrons groeien. Deze sierstruiken vormen zowel zijn voedselbron als plek voor de voortplanting. Vooral goed onderhouden rododendronstruiken met dicht gebladerte bieden een geschikte leefomgeving. In natuurlijke bossen komt hij nauwelijks voor, tenzij rododendrons daar als exoot zijn aangeplant.

De soort voelt zich het meest thuis in gematigde klimaten en is in Europa vooral wijdverspreid in stedelijke en voorstedelijke gebieden. Door de populariteit van rododendrons in tuinen heeft de cicade zich gemakkelijk kunnen verspreiden en heeft hij zich hier permanent gevestigd.

Ecologie

De rododendroncicade is in Europa een exoot die zich vooral verspreid heeft dankzij de aanplant van rododendrons in tuinen en parken. Op zichzelf richt de cicade weinig directe schade aan: het zuigen van plantensappen leidt meestal niet tot noemenswaardige verzwakking van de struiken. De belangrijkste impact ligt echter in zijn rol als vector van de schimmel Pycnanthimum ferrugineum, de veroorzaker van rododendronknopziekte. Deze schimmel tast de bloemknoppen aan, waardoor ze zwart verkleuren en niet meer uitlopen. In tuinen en parken kan dit tot aanzienlijke sierwaarde-schade leiden.

Ecologisch gezien blijft de impact beperkt tot de interactie met aangeplante rododendrons. Omdat de cicade sterk gebonden is aan deze exoot, is zijn invloed op inheemse flora en fauna gering. Wel kan de aanwezigheid van de soort indirect de samenstelling van tuinbeplanting beïnvloeden, doordat aangetaste rododendrons soms verwijderd worden of minder bloemen voortbrengen, wat weer gevolgen kan hebben voor nectarzoekende insecten.

Foto’s