Steenhommel

De steenhommel is een opvallende en vrij algemene hommelsoort in Vlaanderen en behoort tot de familie Apidae. Door haar contrastrijke kleur is ze een van de makkelijkst herkenbare hommels.

De steenhommel heeft een overwegend diepzwart lichaam met een fel rood achterlijfspuntje. Bij de vrouwtjes is dit rood vaak helder en scherp afgelijnd. Mannetjes wijken duidelijk af in uiterlijk: zij hebben naast het rode achterlijfspuntje ook gele beharing op kop en borst, waardoor ze een veel kleurrijker indruk maken. Koninginnen zijn groter en forser dan werksters.

Zoals alle hommels is de steenhommel sociaal. Een overwinterde koningin start in het voorjaar een kolonie. De nesten worden meestal ondergronds aangelegd, bijvoorbeeld in verlaten muizenholen, onder stenen, in taluds of onder funderingen. De kolonies zijn doorgaans middelgroot en bestaan uit enkele tientallen tot ruim honderd individuen.

De vliegperiode loopt van het vroege voorjaar tot in de zomer, waarbij werksters en mannetjes vooral in de late lente en zomer actief zijn. De steenhommel bezoekt een breed scala aan bloemen en is weinig kieskeurig. Ze wordt vaak gezien op klaver, distel, dovenetel, braam en veel tuinplanten. Dankzij haar relatief lange tong kan ze ook bloemen met diepere kroonbuizen benutten.

De steenhommel is een belangrijke bestuiver in zowel natuurlijke als door de mens beïnvloede landschappen. Ze is goed aangepast aan warme, open omgevingen en verdraagt ook stedelijke omstandigheden, zolang er voldoende bloeiende planten en geschikte nestplaatsen aanwezig zijn.

Door haar duidelijke herkenbaarheid en algemene voorkomen is de steenhommel een uitstekende soort om mensen te leren kijken naar verschillen tussen hommelsoorten en om het belang van bestuivende insecten zichtbaar te maken in het dagelijkse landschap.