Ga naar de inhoud
Beschrijving
De kogelhoutskoolzwam vormt harde, houtskoolzwarte, ronde tot afgeplatte kussenvormige vruchtlichamen van 2 tot 8 cm breed. Het oppervlak is glad, soms met een doffe glans. De zwam groeit vaak in groepen op stammen en takken.
Wanneer je het vruchtlichaam doorsnijdt, zie je duidelijk de concentrische, ringvormige lagen in het binnenste, alsof het jaarringen zijn. Dit kenmerk is uniek en verklaart de soortnaam concentrica. Het vlees is hard en houtachtig.
De sporen worden in zakjes (asci) gevormd en verspreid via kleine openingen aan het oppervlak. Hierdoor hoort de kogelhoutskoolzwam tot de ascomyceten (zakjeszwammen).
Habitat
De soort groeit op dood loofhout, met een sterke voorkeur voor es (Fraxinus excelsior), maar komt ook op andere loofbomen voor. Hij verschijnt het hele jaar door en is algemeen in Vlaanderen. De zwarte kussens blijven vaak jarenlang zichtbaar op stammen en takken.
Ecologie
Daldinia concentrica is een saprotrofe houtafbreker die dood hout koloniseert en helpt bij de afbraak van cellulose en lignine. De vruchtlichamen zijn zeer hard en worden niet gegeten door dieren of mensen.
De soort is niet eetbaar. In de bushcraftwereld worden de vruchtlichamen soms gebruikt als tondel: het binnenste kan met een vuursteen vonken opvangen en langzaam smeulen.
Foto’s
