Beschrijving
De kleine roetbij is een solitaire bij uit de familie Andrenidae, meer bepaald uit de groep van de roetbijen.
Met een lichaamslengte van ongeveer 6 tot 9 mm is dit een kleine bij. Het lichaam is opvallend donker tot zwart en weinig behaard, waardoor ze een wat glanzende, roetachtige indruk geeft. Vrouwtjes en mannetjes lijken sterk op elkaar, al zijn mannetjes meestal iets slanker. Door haar sobere uiterlijk wordt deze soort vaak over het hoofd gezien.
De kleine roetbij nestelt in de bodem en kiest daarbij voor zonnige, droge plekken met kale of schaars begroeide grond. Dat kunnen zandige graslanden, heideachtige terreinen, bermen of open plekken in duinen zijn. De nesten bestaan uit korte gangetjes waarin meerdere broedcellen worden aangelegd. Elke cel wordt voorzien van stuifmeel en nectar voordat er een eitje wordt afgelegd.
Deze soort is sterk gespecialiseerd in haar voedselkeuze. Panurgus calcaratus verzamelt vrijwel uitsluitend stuifmeel van composieten, vooral van gele bloemen zoals havikskruid en biggenkruid. Door deze specialisatie is ze sterk afhankelijk van bloemrijke, extensief beheerde graslanden.
De vliegperiode loopt hoofdzakelijk van juni tot augustus. Tijdens zonnige dagen zijn de bijen actief laag boven de vegetatie, waar ze snel en doelgericht bloemen bezoeken.
De kleine roetbij is een goede indicator voor warme, schrale habitats met een rijke bloei van composieten. Het behoud van open, bloemrijke graslanden en het vermijden van intensief maaibeheer zijn cruciaal voor het voortbestaan van deze en andere gespecialiseerde wilde bijen.

Habitat
Ze komt voor in grote delen van Europa en is in Vlaanderen lokaal algemeen, vooral in warme, open landschappen.

