Ga naar de inhoud
Beschrijving
De dennenmoorder vormt platte, meerjarige vruchtlichamen die halfcirkelvormig of onregelmatig gegroeid zijn, tot 30 cm breed. De bovenzijde is bruin tot zwartbruin met een lichte, gezoneerde rand die vaak witachtig is. Het oppervlak voelt hard en korstig aan.
De onderzijde bestaat uit fijne, witte tot crème poriën die met de leeftijd geelachtig worden. Het vruchtvlees is taai, kurkachtig en wit tot lichtbruin.
Vaak groeit de zwam aan de voet van levende of dode naaldbomen, vooral den en spar, of op stronken. De vruchtlichamen kunnen deels verborgen zijn onder mos of strooisel, waardoor de aanwezigheid soms pas opvalt bij omgevallen of afgestorven bomen.
Habitat
De soort komt voor in naaldbossen, met voorkeur voor den (Pinus), maar ook sparren en lariksen kunnen worden aangetast. Hij groeit op zowel levende bomen (als parasiet) als op dode stammen en stronken (als saprotroof). De vruchtlichamen verschijnen het hele jaar door, vaak aan de basis van de stam of op stronken.
Ecologie
Heterobasidion annosum is een gevaarlijke parasiet die wortel- en stamvoetrot veroorzaakt bij naaldbomen. De zwam dringt binnen via wonden of stronken en verspreidt zich ondergronds via wortelcontact, waardoor hele boomgroepen kunnen afsterven.
In bosbeheer is hij berucht als economisch schadelijke soort — aangetaste bomen verliezen stabiliteit en sterven langzaam af. In natuurlijke bossen speelt hij echter ook een ecologische rol door oude of verzwakte bomen te verwijderen, wat ruimte schept voor verjonging en dood hout voor andere soorten.
Na het afsterven van de gastheer leeft de zwam verder als saprotroof, waarbij hij het hout verder afbreekt en witrot veroorzaakt. De vruchtlichamen kunnen jarenlang actief blijven.
Foto’s
